به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی
تفتان ما، در سالهایی که سرعت تحولات فرهنگی و ارتباطی افزایشیافته، بسیاری از مفاهیم اجتماعی نیازمند بازتعریف و طرح با زبانی متناسب با زیست امروز جامعه هستند. عفاف و حجاب از جمله موضوعاتی است که همواره در فضای اجتماعی مطرح بوده و درباره آن دیدگاههای مختلفی بیان شده است.
زهرا میرشکار، کارشناس فرهنگی، در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره بهضرورت بازخوانی این مفهوم اظهار کرد: در سالهای گذشته اغلب تلاشها برای ترویج عفاف و حجاب بیشتر در قالب توصیه یا تذکر مطرح شده است، درحالیکه نسل جوان بیش از هر چیز به دنبال درک معنا، فلسفه و کارکردهای اجتماعی مفاهیم است.
وی افزود: برای جوان امروز پرسش «چرا» اهمیت زیادی دارد. اگر نتوانیم توضیح دهیم که یک ارزش فرهنگی چه تأثیری بر کیفیت زندگی اجتماعی دارد، طبیعی است که آن ارزش برای بخشی از جامعه جذابیت خود را از دست بدهد. در مقابل، اگر درباره عفاف و حجاب بهعنوان یک انتخاب آگاهانه و بخشی از هویت فرهنگی صحبت شود، نگاهها نیز متفاوت خواهد شد.
این کارشناس فرهنگی با اشاره به تغییر سبک زندگی در عصر دیجیتال ادامه داد: نسل امروز در فضایی زندگی میکند که هر روز با حجم زیادی از تصاویر و پیامهای مختلف مواجه است. در چنین شرایطی، مسئله پوشش صرفاً یک موضوع فردی نیست، بلکه به نوعی پیام اجتماعی تبدیل میشود و میتواند بر نوع ارتباطات انسانی نیز اثر بگذارد.
میرشکار تأکید کرد: اگر درباره عفاف و حجاب تنها از زاویه «محدودیت» صحبت شود، طبیعی است که بخشی از مخاطبان احساس فاصله کنند. بهتر است این موضوع از منظر «کرامت انسانی» و «احترام به خود و دیگران» موردتوجه قرار گیرد. در بسیاری از فرهنگها، پوشش نوعی بیان هویت و شخصیت افراد است و در فرهنگ ایرانی - اسلامی نیز حجاب در کنار سادگی و وقار، نشاندهنده نگاه به ارزش انسان فراتر از ظاهر است.
وی در ادامه به پیوند میان عفاف و حجاب با اصل امربهمعروف و نهیازمنکر اشاره کرد و گفت: این اصل نیز گاهی با برداشتهای نادرست همراه شده است. درحالیکه امربهمعروف بیش از آنکه به تذکردادن مربوط باشد، به دعوت به خوبیها و تقویت رفتارهای مثبت اجتماعی ارتباط دارد.
این کارشناس فرهنگی توضیح داد: اگر به معنای واژهها توجه کنیم، «معروف» به کاری گفته میشود که در جامعه بهعنوان امر پسندیده شناخته شده و «منکر» نیز به رفتارهایی اطلاق میشود که وجدان اجتماعی آن را ناپسند میداند؛ بنابراین امربهمعروف در واقع نوعی مشارکت در بهترشدن فضای جامعه است که میتواند از رفتارهای ساده روزمره آغاز شود.
میرشکار با تأکید بر اهمیت الگوهای رفتاری در میان جوانان افزود: جوانان بیش از آنکه تحتتأثیر نصیحت قرار بگیرند، از الگوهای عملی الهام میگیرند. زمانی که رفتارهایی مانند احترام، مهربانی، انصاف و مسئولیتپذیری در جامعه دیده شود، این رفتارها بهتدریج به فرهنگ عمومی تبدیل خواهد شد.
وی همچنین نقش رسانهها و شبکههای اجتماعی را در شکلدهی به نگرشهای فرهنگی مهم دانست و گفت: فضای رسانهای امروز فرصت مناسبی برای ارائه روایتهای تازه از ارزشهای فرهنگی فراهم کرده است. اگر درباره عفاف و حجاب روایتهایی انسانی، واقعی و نزدیک به تجربههای زندگی روزمره ارائه شود، مخاطبان جوان نیز ارتباط بیشتری با این موضوع برقرار خواهند کرد.
این کارشناس فرهنگی در پایان خاطرنشان کرد: یکی از مشکلات در برخی روایتها این بوده که تصویر ارائهشده از ارزشهای فرهنگی بیش از حد رسمی یا دور از واقعیت زندگی جوانان بوده است؛ درحالیکه نسل جدید نیاز دارد ببیند این مفاهیم چگونه میتوانند در زندگی واقعی، روابط انسانی و حتی احساس آرامش فردی نقشآفرین باشند.
انتهای خبر/