مکتب باقرالعلوم، چراغ راه بصیرت در جهان

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «تفتان ما»، هاجر بیوش مدیر حوزه علمیه خواهران الزهرا (س) خاش در گفتگو با این رسانه، ضمن تسلیت سالروز شهادت امام محمد باقر (ع)، به تبیین جایگاه علمی و اجتماعی پنجمین امام شیعیان پرداخت و بر نقش اثرگذار آن حضرت در گسترش دانش دینی و سامان‌دهی مباحث فقهی در جهان اسلام تأکید کرد.
 امام باقر (ع) و شرایط پیچیده زمانه 

وی با اشاره به شرایط تاریخی دوران امامت امام محمد باقر (ع) اظهار کرد: جامعه اسلامی در آن مقطع با چالش‌های متعددی از جمله فاصله‌گرفتن بخشی از مردم از سرچشمه‌های اصیل معارف، گسترش برداشت‌های سلیقه‌ای و نیز شکل‌گیری اختلافات فکری روبه‌رو بود؛ در چنین فضایی امام باقر (ع) با رویکردی علمی و مبتنی بر تبیین روشن آموزه‌ها، زمینه احیای اعتماد به معارف اهل‌بیت (ع) و بازگشت به روش درست فهم دین را فراهم کرد.
 علم‌ورزی نظام‌مند در مکتب امام باقر 

مدیر حوزه علمیه خواهران الزهرا (س) خاش افزود: یکی از ویژگی‌های برجسته امام محمد باقر (ع) اهتمام به علم‌ورزی نظام‌مند بود؛ به این معنا که مباحث دینی را از سطح نقل‌های پراکنده و محدود، به سمت آموزش هدفمند، طبقه‌بندی مسائل و ایجاد چارچوب‌های قابل‌اتکا سوق داد. این اقدام باعث شد فقه و سایر علوم اسلامی از حالت انحصاری و محدود خارج شده و در دسترس طیف وسیع‌تری از طالبان علم قرار گیرد.
 شکافتن لایه‌های علوم برای پاسخ‌گویی جامعه 

بیوش با بیان اینکه نهضت علمی امام باقر (ع) تنها به بیان احکام محدود نبود، ادامه داد: آن حضرت با شکافتن لایه‌های علوم و توجه به مبانی، ریشه‌ها و اصول، به شاگردان می‌آموخت که چگونه مسائل جدید را بر اساس معیارهای معتبر دینی تحلیل کنند. این شیوه، قدرت اجتهاد و استنباط را تقویت کرد و موجب شد فقه به‌عنوان دانشی زنده و پاسخ‌گو، توان همراهی با نیازهای جامعه را پیدا کند.
پیوند فقه با زندگی روزمره مردم 

وی تصریح کرد: از نگاه امام باقر (ع)، علم باید به خدمت هدایت و اصلاح جامعه بیاید؛ بنابراین تلاش آن حضرت معطوف به این بود که آموزه‌های دینی به زبان روشن و قابل‌فهم بیان شود و پیوند دین با زندگی روزمره مردم تقویت گردد. همین نگاه سبب شد که بسیاری از پرسش‌های عملی جامعه درباره خانواده، معاملات، روابط اجتماعی و مسئولیت‌های اخلاقی، پاسخ‌های دقیق‌تر و منسجم‌تری پیدا کند.
 تربیت شاگردان و گسترش شبکه علمی 

مدیر حوزه علمیه خواهران الزهرا (س) خاش با اشاره به نقش تربیت نیروی انسانی در مکتب امام باقر (ع) گفت: یکی از دستاوردهای بزرگ آن حضرت، پرورش شاگردان برجسته و ایجاد یک شبکه علمی از راویان، فقیهان و محدثان بود که توانستند دانش اهل‌بیت (ع) را در شهرهای مختلف منتقل کنند. این شبکه علمی، هم به تثبیت مبانی فکری شیعه کمک کرد و هم در گسترش آگاهی دینی در گستره جهان اسلام اثرگذار بود.
 کیفیت محوری علمی همراه بااخلاق پژوهش 

بیوش خاطرنشان کرد: وقتی امام باقر (ع) شاگرد تربیت می‌کرد، هدف صرفاً افزایش تعداد دانش‌آموختگان نبود؛ بلکه ایشان بر کیفیت تربیت علمی، دقت در نقل، فهم عمیق و نیز اخلاق علمی تأکید داشت. نتیجه این تربیت، شکل‌گیری نسلی بود که هم قدرت علمی داشت و هم می‌توانست در برابر جریان‌های انحرافی و شبهات فکری زمانه، پاسخ‌گویی مستدل و متین ارائه دهد.
 گفتگو و استدلال؛ موتور محرک آموزش 

وی ادامه داد: در سیره علمی امام محمد باقر (ع) می‌بینیم که گفت‌وگو، پرسش‌گری و استدلال جایگاه ویژه‌ای دارد. این ویژگی باعث شد فضای علمی از حالت بسته و محدود خارج شود و مسیر رشد علمی برای جویندگان حقیقت هموارتر گردد. به همین دلیل است که بسیاری از پژوهشگران، دوران امام باقر (ع) را از دوره‌های پایه‌گذار در شکل‌گیری سنت علمی منسجم در میان پیروان اهل‌بیت (ع) می‌دانند.
 بازخوانی میراث علمی برای مسائل امروز 

مدیر حوزه علمیه خواهران الزهرا (س) خاش با تأکید بر اینکه امروز نیز جامعه نیازمند بازخوانی این میراث علمی است، بیان کرد: اگر بخواهیم فقه و معارف دینی نقش مؤثر خود را در حل مسائل معاصر ایفا کند، باید از روش امام باقر (ع) درس بگیریم؛ یعنی هم به عمق‌بخشی علمی توجه کنیم و هم زبان ارتباط با جامعه را تقویت کنیم. در غیر این صورت، فاصله میان مفاهیم دینی و نیازهای واقعی مردم بیشتر خواهد شد.
عدالت‌محوری فقه در سامان اجتماعی 

بیوش با اشاره به کارکرد اجتماعی فقه افزود: فقه زمانی می‌تواند در زندگی مردم جریان‌ساز باشد که علاوه بر دقت علمی، با واقعیت‌های اجتماعی نیز نسبت برقرار کند. امام باقر (ع) نشان داد که تبیین درست احکام، می‌تواند مسیر عدالت‌خواهی، اخلاق‌مداری و سامان اجتماعی را تقویت کند و جامعه را از سردرگمی در برابر مسائل نوپدید نجات دهد.
 همدلی با بازماندگان و تأکید بر کرامت 

وی در بخش دیگری از سخنان خود با تسلیت به خانواده‌های داغدار حوادث اخیر، همدردی خود را با بازماندگان اعلام کرد و گفت: جامعه در روزهای سخت بیش از هر زمان دیگری به همبستگی، همدلی و مسئولیت‌پذیری نیاز دارد و باید با نگاه عدالت‌محور و اخلاقی، در کنار خانواده‌های آسیب‌دیده ایستاد. او تأکید کرد که توجه به کرامت انسانی و حفظ حقوق مردم، از توصیه‌های اساسی دین و از آموزه‌های برجسته مکتب اهل‌بیت (ع) است.
 شهادت امام باقر (ع) فرصتی برای بازاندیشی 

مدیر حوزه علمیه خواهران الزهرا (س) خاش در پایان خاطرنشان کرد: بزرگداشت سالروز شهادت امام محمد باقر (ع) فرصتی برای بازاندیشی در مسیر علمی و فرهنگی جامعه است و می‌تواند انگیزه‌ای برای تقویت پژوهش‌های دینی، تربیت نیروهای متخصص و ارتقای سطح آگاهی عمومی باشد؛ مسیری که اگر بااخلاص و دقت دنبال شود، به رشد معنویت، افزایش عدالت و بهبود زیست اجتماعی خواهد انجامید.

انتهای خبر/
 

يکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵ ساعت ۰۸:۵۵